29 تیر 1397

 

منشور مسئولیت اجتماعی وزارت راه و شهرسازی، شركت‌ها و سازمان‌هاي تابعه

                                             

مقدمه:
تحقق توسعه‌ی پایدار مستلزم پایبندی عمومی به اصول هدايت و مداخله‌ی مسئولانه در اجتماع و محیط زیست است. وزارت راه و شهرسازی به عنوان یک شهروند سازمانی، به اهمیت آثار و پیامدهای اقدامات خود در اجتماعات انسانی و محیط زیست آگاه بوده و به موجب منشور حاضر پایبندی‌اش را به اصول و ارزش‌های اساسی هدايت و مداخله‌ی مسئولانه در حوزه‌ی ماموریت و وظایف خود و سازمان‌ها و شرکت‌های تابعه اعلام می‌دارد. اصول و ارزش‌های یادشده، مبانی مسئولیت اجتماعی وزارت راه و شهرسازی را در قبال فرهنگ، جامعه و محیط‌زیست شکل مي‌دهد و چارچوبی جدید برای ارزیابی این دستگاه از اثربخشی و مطلوبیت اقدامات و فعالیت‌های آن خواهد بود. مسئولیت اجتماعی وزارت راه و شهرسازی ایجاب می‌کند که در ارتباط خود با مشتریان، اجتماعات محلی و محیط‌زیست به اصول کلی شفافیت، پاسخگویی، رفتار اخلاقی، احترام به منافع ذینفعان، حاکمیت قانون و حقوق شهروندی پایبند باشد.

مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی به عنوان بازوی علمی وزارت راه و شهرسازی، تدوین منشور مسئولیت اجتماعی سازمانی این وزارتخانه را وظیفه ذاتی خود می داند. بر این اساس بخش مطالعات اجتماعی و توسعه پایدار مرکز، طی سلسله جلساتی با کارشناسان و اساتید این حوزه، نظام نامه  مسئولیت اجتماعی را تدوین نموده است. 


تعاريف:
مسئوليت اجتماعي، عبارت است از تمايل يک سازمان به مد نظر قرار دادن ملاحظات اخلاقي، اجتماعي و زيست‌محيطي در تصميم‌گير‌ي‌هاي سازماني و پاسخگويي نسبت به تأثير فعاليت‌ها و تصميمات خود بر جامعه و محيط زيست.
سازمان، مجموعه‌ي هدفمندی است با ماموریتي خاص و دارای مرزها و حدودی که آن را از محیط خود جدا می‌سازد. در اينجا، منظور از سازمان، ستاد وزارتخانه و كليه شركت‌ها و سازمان‌هاي تابعه هستند.
محیط‌زیست، (شامل زمين، آب، هوا، اتمسفر، گیاهان و موجودات زنده) به همه عرصه‌هايي گفته می‌شود که در آن‌ها زندگی جریان دارد و بر بقاء و رشد ساكنان آن تأثیر می‌گذارد.
مشتري، به سازمان يا فردي گفته مي‌شود كه محصول يا خدمات دريافت مي‌كند. در اينجا، منظور از سازمان، مؤسسات دولتي، شرکا، تأمين‌کنندگان كالاها و خدمات، پيمانكاران، رقبا، نهادهاي حرفه‌اي و انجمن‌هايي است که سازمان‌ها در آنها عضويت دارند.
جامعه، به مجموعه‏ای از افراد گفته مي‌شود که با نظامات و سنن و آداب و قوانین خاص‏ به یکدیگر پیوند خورده، زندگی دسته جمعی دارند و معمولاً در سرزمين معينى زندگى مى‌کنند.

حوزه‌هاي مسئوليت اجتماعي
۱- سازمان
۲- محیط زیست
۳- مشتریان
۴- جامعه

۱- مسئوليت‌هاي اجتماعي در ارتباط با سازمان
- ایجاد محیط فرهنگی مناسب در محل کار برای تمرین و كاربست مسئولیت‏های اجتماعی.
- ایجاد فرصت‏های عادلانه برای ارتقای سازمانی مبتنی بر قوانین و مقررات مصوب؛ صرف‌نظر از قومیت، جنسیت، زبان و سایر ویژگی‏های شخصی.
- برطرف کردن موانع تحقق رفتارهای قانونی در درون سازمان و التزام به قانون.
- به رسمیت شناختن تشکل‏های درون سازمانی و تعامل سازنده آنها با یکدیگر و برطرف کردن موانع ایجاد تشکل‏ها.
- اطمینان از شفافیت و نفی تبعیض در دسترسی آزاد به اطلاعات و اجرای کامل قانون دسترسی به اطلاعات.
- ایجاد فرآیندهای مناسب جهت تعامل میان کارکنان و مدیریت بدون واهمه از تبعات منفي و نتایج آن.
- اطمینان از اجرای کامل قانون کار و مقررات پرداخت حقوق، دستمزدها و نظام هماهنگ پرداخت.
- شناسایی و رفع موانع و مشکلات ایمنی محل کار.
- بهبود شرایط ایمنی و بهداشت جسمی و روانی و تلاش در جهت کسب استانداردهای لازم در اين زمينه، متناسب با محیط و فرد.
- احترام به حریم خصوصی کارکنان و حفاظت از اطلاعات شخصی آنان.
- اجرای سازوكارهايي که گزارش‌دهی هرگونه تخلف از سیاست‏های وزارتخانه، فساد مالی، اداری و انواع سوء استفاده از قدرت و جایگاه سازمانی را بدون هراس از انتقام یا اخراج از کار ممکن سازد.
- تقویت احساس مسئولیت کارکنان در برابر وقوع رشوه، فساد مالی و اداری در سازمان از طریق آموزش، اطلاع ‏رسانی و سیاست‏های تشویقی.
  
۲- مسئوليت‌هاي اجتماعي در ارتباط با محیط زیست
- رعايت سبك زندگي پايدار و پرهيز از خسارت به محيط زيست و رعايت هماهنگي فعاليت‌ها با آن
- ارزیابی آثار زیست محیطی کلیه فعالیت‏ها، طرح‏ها و پروژه ‏ها و لحاظ کردن هزینه‏ های محیط‌زیست در ارزیابی اقتصادی طرح‏ها و پروژه ‏ها.
- جبران خسارت‌هاي احتمالي ناشي از اجراي طرح‌ها و پروژه‌ها به محیط‌زیست.
- کاهش مصرف انرژی و سرمایه‏ گذاری در جهت انرژی ‏های تجدیدپذیر و پاک و به کارگیری آن.
- كاهش مصرف آب و سرمايه‌گذاري در امر بازيافت پساب‌ها.
- تعامل با سازمان‏های مردم نهاد فعال در حوزه محیط زیست.
- جایگزینی فناوري‌ها، مواد و مصالح سازگار با محیط زیست (قابل بازيافت) به جای موارد مخرب و آلوده‌كننده محیط زیست.
- الزام به تدوین بیانیه پایداری زیست محیطی در حوزه فعالیت و ارزیابی آن.

۳- مسئوليت‌هاي اجتماعي در ارتباط با مشتریان
- شناسایی خطرپذيري‌هاي (ریسک‌های) فساد و اجرا و توسعه‌ي سیاست‌ها و فعالیت‌های مقابله با رشوه و اخاذی
- رعایت شفافیت در سیاست‏های خرید، توزیع و پیمانکاری (از جمله رعایت زمان پاسخگویی به درخواست‏ها به صورت مکتوب).
- رعایت حقوق مالکیت مادي و معنوي
- التزام به قراردادها و اجتناب از حقوق و اختیارات یکجانبه و درج موارد ناعادلانه در تنظیم قراردادها با مشتریان.
- تقویت فرهنگ داوری و نهادهای میانجیگری و مکانیزم‏های حل اختلاف و سازوکارهای تاسیس نهادهای میانجیگری.
- اطمینان یافتن از تناسب ارائه‌ي خدمات با نیازهای مشتریان متفاوت و احترام گذاشتن به سلایق متفاوت آنان.
- دفاع از سازوکار رقابت منصفانه و فعالیت‌های ضد انحصار و ضد دامپینگ و دسترسی آزادانه به اطلاعات
- راهنمایی مشتریان در استفادۀ درست و بهینه از خدمات و ارائه‌ي اطلاعات لازم، صحیح، قابل درک در کلیه ابعاد به آنان. همچنین، آگاهی ‏دادن نسبت به خطرات احتمالی و قابل پیش‌بینی مربوط به استفاده از خدمات.
- شفاف‌سازی سازوكار‏های جبران خسارت برای ذینفعان و مشتریان.
- ارائه اطلاعات شفاف و کافی درباره قیمت (شامل: کسورات و هزینه نهایی)، شرایط و هزینه کالا و خدمات به مشتریان.
- در نظر گرفتن تعرفۀ یارانه‏ ای برای افراد و خانواده‌هاي نیازمند در تعیین قیمت‏ها و هزینه‏ ها.
- حمايت از نهادهاي حرفه‌اي به‌عنوان يك سرمايه ملي در مواقع درگير شدن آنها با بحران‌هاي اقتصادي

۴- مسئوليت‌هاي اجتماعي در ارتباط با جامعه
در راستای توسعۀ اجتماعات محلی و کمک به حل چالش‏های اجتماعی:
- مشورت با نمایندگان گروه‏های محلی و نهادها و سازمان، در تعیین الویت‏ های مرتبط با سرمایه ‏گذاری اجتماعی و فعالیت‏های توسعه جامعه.
- اطمینان از بهره ‏مندی گروه‏های آسیب‏ پذیر از منابع حاصل از سرمایه ‏گذاری اجتماعی و فعالیت‏های توسعه‌ای.
- همکاری با انجمن‏های محلی و سازمان‏های مردم‌نهاد با هدف جلب مشارکت آنها در افزایش رفاه عمومی و توسعه اجتماعات محلی.
- در الویت همکاری و مشارکت قراردادن تامین‌کنندگان، تهیه‏ و توليدکنندگان محلی محصولات و خدمات.
- در اولویت قرار دادن آموزش مهارت‏ها و توانمندسازی جامعه محلی بویژه زنان و جوانان.
- حفظ و حراست از ميراث تاريخي و فرهنگی و احترام به فرهنگ‏های محلی و سنت‏های فرهنگی.
- رعایت پیوست‌های فرهنگی، اجتماعی در اقدامات و فعالیت‏ها و ارزیابی سالانۀ آن.
- پرهيز از هرگونه اقدامي كه منجر به فروپاشي اجتماع محلي شده و مهاجرت‌هاي گسترده را موجب مي‌شود، تداوم سكونت در مكان را مختل مي‌سازد و يا پديده خانه‌بدوشي را گسترش مي‌دهد.

برگرفته از:

بخش مطالعات اجتماعی و توسعه پایدار

مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی


طراحی سایت